Een controlekaart zet een meting in de tijd uit tegen grenzen die berekend zijn op basis van het eigen gedrag van het proces, waarmee de variatie die een stabiel proces altijd laat zien wordt onderscheiden van een signaal dat er daadwerkelijk iets is veranderd.
Dat onderscheid is het hele doel. Zonder dat reageren teams op elke beweging, en reageren op normale variatie maakt processen slechter — een stabiel proces aanpassen als reactie op ruis voegt variatie toe in plaats van deze te verwijderen. Controlegrenzen komen voort uit de data, niet uit de specificatie; de twee door elkaar halen is de meest gemaakte fout, en een proces kan comfortabel binnen de specificatie vallen terwijl het volkomen onbeheersbaar is.
Welke kaart nodig is hangt af van de data: X-bar en R voor gemeten waarden in subgroepen, individuals en moving range voor losse metingen, p- en c-kaarten voor tellingen. Foutief kiezen levert grenzen op die simpelweg onjuist zijn.
Kaarten worden afgedrukt, opgehangen en nooit meer bekeken, wat de stille mislukking is — een kaart die niemand leest is decoratie. De andere is het herberekenen van grenzen na elke dienst, wat garandeert dat de kaart nooit een verschuiving kan laten zien.
